حشره شناسى قانوني

2003/06/26 at 16:54 بیان دیدگاه

سلام
امروز مى خواهم گوشه ناشناخته و مهجورى از علم پزشكى را خدمتتان معرفى كنم كه شايد برايتان تازه و جالب باشد و آن حشره شناسى قانونى است.البته دارندگان طبع لطيف بهتر است از خواندن اين مطلب حتى الامكان پرهيز كنند! اما بعد، مقدمتا عرض شود كه پزشكى قانونى (forensic medicine) در بررسى جنايتها و كشف جرم از علوم مختلفى كمك مى گيرد و دانش حشره شناسى يكى از آنهاست و اين جنبه از حشره شناسى را اصطلاحا حشره شناسى قانونى ( Forensic Entomology) ويا گاهى (Medicocriminal Entomology) مى نامند.حشرات از جهت گستردگي، قدمت، تنوع و فراوانى در بين همه موجودات اين كره خاكى پيشتاز هستند.از نظر تنوع تا بحال حدود 5/1 ميليون گونه شناسايى شده است اما تعداد واقعى آنها بيش از 5 ميليون گونه برآورد شده است و از نظر فراوانى هم بد نيست بدانيد كه در هكتار از سطح خشكى زمين 5/2-2 ميليون حشره وجود دارد در حاليكه تراكم متوسط انسان تنها يك نفر به ازاى هر هكتار است يعنى سهم هر يك از ما انسانها 5/2-2 ميليون حشره است كه اين مديون قدرت توليد مثل خارق العاده آنهاست، بطوريكه محاسبه شده است كه اگر همه شرايط و نيازهاى يك جفت مگس خانگى را بتوان فراهم كرد، تنها ظرف 4 ماه تعداد 19 جلوش 19 صفر مگس !!! توليد خواهد شد كه اين مقدار مى تواند تمام سطح زمين را تا ارتفاع 16 متر بپوشاند! بهر حال حشرات يكى از جالبترين و بديع ترين پديده هاى اين جهان هستند و بر خلاف تصور همگان كه آنها را موجوداتى مزاحم و عبث مى دانند، طيق بررسيها فقط 5 درصدشان مضر هستند آنهم مضر فقط براى گونه ديگرى از سلسله جانورران بنام علمى هومو ساپينس Homo sapiens ( بخوانيد انسان بخرد…؟!) و بقيه مفيد بحال ما و طبيعت.
برخى از حشرات كه اصطلاحا به مگسهاى مولد مياز ( Myiasis = آلودگى بافتها به لارو حشرات دو بال) يا مگسهاى گوشت معروفند، بصورت اجبارى يا اختيارى بايد مراحل لاروى (كرمى شكل) خود را داخل بافتهاى زنده يا مرده انسانها يا جانوران طى كنند. لذا وجود حشرات در جسد و صحنه جنايت (crime scene) حتمى است و مى توان از آن در تخمين زمان سپرى شده پس از مرگ (PMI) ، شناسايى محل واقعى جنايت، بررسى احتمال جابجايى جسد و موارد ديگرى سود جست.
تاريخچه اين شاخه از دانش به سال 1235 ميلادى بر مى گردد كه نويسنده و دانشمندى چينى بنام Sungtzu در كتاب خود در داستانى چگونگى استفاده از مگسها را در كشف يك معماى جنايى بيان مى كند. اما تا اواسط قرن نوزدهم توانايى اين علم ناشناخته باقى ماند تا اينكه شخصى بنام اورفيلا در سال 1848 اولين بررسى در مورد شناخت توالى اكولوژيك بندپايان را در اجساد انسانى انجام داد، بدين معنى كه با توجه به زمان پس از مرگ، گونه هاى مختلفى از حشرات در توالى زمانى منظم و ثابتى بنوبت به جنازه ها حمله مى كنند و بعد از مدت معينى جاى خود را به ديگرى مى دهند . سپس Berget نتايج اين بررسى را در حل يك معماى قتل بكار گرفت و بر اساس حضور گونه اى از مگسهاى گوشت موسوم به ساركوفاگا Sarcophaga در جسد كودكى كه در دودكش بخارى خانه زوجى فرانسوى كشف شده بود، زمان مرگ را حداقل دو سال قبل تخمين زد و توانست اين زوج را از اتهام قتل كودك تبرئه كند. سپس مگنين Megnine كه بعنوان بنيانگذار حشره شناسى قانونى معروف شده است با بررسى هاى خود 8 مرحله را در فساد اجساد انسان تشخيص داد و حشرات مربوط به هر مرحله را تعيين كرد.
 



با صرف نظر از جزئيات، كاربرد و اهميت حشرات در پزشكى قانونى شامل موارد زير مى گردد:
1- تخمين زمان سپرى شده از مرگ ( PMI ): به دو روش، الف) استفاده از سرعت نسبى رشد حشرات جمع آورى شده از صحنه جنايت با يافتن بالاترين سن لاروى در روى يا پيرامون جسد كه اين روش براى اجساد با عمر كمتر از 3 هفته معمولا استفاده مى شود و ب) استفاده از الگوى توالى اكولوژيك حشرات .
2- اثبات حضور مظنون در صحنه جنايت با آناليز خون خورده شده توسط حشرات.
3- تجاوز، آزار و يا سهل انگارى والدين: در مرگهاى ناشى از آزار جسمى و تجاوز جنسى و نيز مرگ كودكان در اثر بى توجهى والدين، نوع مگس و ناحيه تمركز آنها مى تواند بيانگر صدمات قبل از مرگ باشد.
4- تعيين وقايع بعد مرگ : عدم وجود حشرات در اجسادى كه بطور طبيعى بايد داراى حشره باشند، نشانگر توالى غير معمول وقايع پس از مرگ است. بدين معنى كه جسد براى مدتى دور از دسترس حشرات مثلا زير آب، زير خاك يا داخل فريزر، اتومبيل، صندوق يا فضاى بسته بوده است.
۵- تاثير بر الگوى پخش شدن خون در صحنه جنايت: حشرات با عبور از ميان خون، خونخواري، استفراغ و دفع خون و در نتيجه با بهم زدن الگوى پخش خون مى توانند موجب گمراهى كارآگاهان شوند.
۶- تعيين مبدا مواد مخدر گياهي: نوع حشراتى كه از مواد مخدر گياهى زنده، در حال فساد و يا خشك تغذيه مى كنند يا روى آنها به جاى مى مانند به پليس كمك مى كند تا كشور يا نقطه مبدا اين مواد را شناسايى كند.
امرزوه حشره شناسى قانونى در جهان اهميت درخورى يافته است و از اطلاعات و ابزارهاى پيشرفته اى سود مى برد و دهها نوع كيت تجارى براى موقعيت هاى مختف طراحى و ساخته شده است و وجود صدها سايت اختصاصى در اينترنت و دهها ژورنال معتبر مويد آن است اما در كشور ما تقريبا ناشناخته است و حتى بسيارى از وجود آن هم اطلاعى ندارند و تنها 2-1 سال قبل مجله سازمان پزشكى قانونى مقاله اى را در اين رابطه منتشر كرد. علاقمندان مى توانند چند مطالعه موردى جالب توسط FBI را در اينجا بخوانند.
سبز باشيد!


 

Advertisements

Entry filed under: حشره‌شناسی.

ادامه منابع رايگان پزشكي آموخته هاى امروز من

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

Subscribe to the comments via RSS Feed


توجه!

این وبلاگ هم بالاخره به تیغ فــیلتریــنگ گرفتار شد. لطفاً به آدرس زیر بیایید!
http://www.zare-bidaki.com

آرشیو ماهیانه

لینک‌های خوشمزه

RSS لینکدونی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

آمار

  • 50,800 بازدید

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: