انگل‌شناسى پزشكى

خبرى عيناً به نقل از ايرنا: آزمايشهاى مقدماتى بر روى يك واكسن مالاريا در ژاپن ميزان بروز اين بيمارى را در آفريقا ‪ ۸۰‬درصد كاهش خواهد داد. انتظار مي‌رود اين واكسن تا پنج سال آينده تكميل شود. به گزارش خبرگزارى آسوشيتدپرس از توكيو، توشيهيرو هوريى استاد موسسه تحقيقاتى بيماريهاى ميكربى دانشگاه اوزاكا و همكارانش با موفقيت مرحله اول آزمايشهاى بالينى اين واكسن را در ژاپن انجام دادند. در تهيه اين واكسن پروتيينى به نام ‪(SERA) serine repeat antigen‬ بكار رفته است. نتايج اين آزمايش بر روى ‪ ۴۰‬مرد نويدبخش بود. با اين حال هنوز نمي‌توان در مورد اثربخشى اين واكسن بر روى كودكان كه بيشترين آسيب پذيرى را در برابر مالاريا دارند اظهار نظر كرد. هرساله ‪ ۵۰۰‬ ميليون مورد ابتلا به مالاريا در جهان رخ مي‌دهد كه بيشتر آنها در كشورهاى در حال توسعه است. به خاطر پيچيدگى انگل عامل مالاريا تهيه يك واكسن موثر اين بيمارى بسيار دشوار است. حتى قويترين واكسن مالاريا كه در حال حاضر شركت گلاسكواسميت‌كلاين در حال ساخت است انتظار نمي‌رود تا قبل از سال ‪ ۲۰۰۹‬يعنى سه سال ديگر تكميل شود. ساليانه ‪ ۱۰۰‬مورد ابتلا به مالاريا در ژاپن گزارش مي‌شود. اما از آنجا كه ‪ ۹۰‬درصد موارد مالاريا مربوط به آفريقا است، آزمايش واكسن اين بيمارى در اين قاره به ويژه در كودكان حائز اهميت است. مالاريا مهمترين عامل مرگ در كودك زير پنج سال در جنوب صحراى آفريقا محسوب مي‌شود. محققان ژاپنى قصد دارند واكسن ‪ SE36‬را اواخر امسال بر روى بزرگسالان و در سال ‪ ۲۰۰۸‬در كودكان در اوگاندا آزمايش كنند. آزمايشهاى تكميلى بالينى براى تعيين اثربخشى اين واكسن نيز ضرورى است. به گفته هوريى اين واكسن تا پنج سال آينده قابل عرضه تجارى خواهد بود. اين واكسن با همكارى دانشگاه اوزاكا و برنامه ويژه تحقيق و آموزش بيماريهاى گرمسيرى سازمان جهانى بهداشت تهيه شده است. دكتر مارى پول كينى مدير ابتكار تحقيقات واكسن در سازمان جهانى بهداشت مي‌گويد اين واكسن براساس واكنش ايمنى به يك پروتيين خاص ساخته شده است. اين نوع پروتيين در بدن برخى افراد كه ظاهرا در اثر ابتلا قبلى در برابر مالاريا ايمنى پيدا كرده‌اند وجود دارد. افزايش مقاومت انگل مالاريا در برابر داروها اهميت تهيه واكسن اين بيمارى را دوچندان مي‌كند. دانشمندان سراسر جهان حدود ‪ ۱۰‬نوع پروتيين مختلف را براى تهيه واكسن مالاريا مورد مطالعه قرار داده‌اند.

محققين در آرژانتين شب‌كورى را به عنوان يك نشانه بالينى جديد براى بيمارى شاگاز chagas تعيين و مكانيسم آنرا روشن كردند. آنها دريافتند كه سيستم ايمنى افراد مبتلا به اين بيمارى گرمسيرى مي‌تواند يك واكنش كليدى در شبكيه را متوقف كرده و در نتيجه موجب شب‌كورى گردد. بيمارى شاگاز محدود به آمريكاى لاتين است و در اثر ورود تك‌ياخته‌اى بنام تريپانوزوم كروزى Trypanosoma cruzi بوسيله ساسهاى خونخوار ايجاد مى‌شود. مبتلايان به اين بيمارى بعد از يك دوره حاد بيمارى كه با تورم پلكها مشخص مي‌شود، ظاهراً احساس بهبودى مي‌كنند اما انگل در بدن آنها فعال باقى مى‌ماند و بصورت يك عفونت مزمن به آرامى بافتها و سيستم ايمنى را مورد حمله قرار مى‌دهد و در نتيجه ماهها و ياسالها بعد موجب مشكلات قلبى و گوارشى خطرناكى در افراد مي‌شوند. بر اساس آمار سازمان جهانى بهداشت هرساله حدود 30 هزار نفر در اثر بيمارى شاگاز مي‌ميرند و بيش از 20 ميليون نفر مبتلا به اين بيمارى هستند.
مكانيسم شب كورى در اين بيمارى چنين است: سيستم ايمنى فرد بيمار آنتي‌باديهايى بر عليه انگل مي‌سازد اما اين آنتي‌باديها متاسفانه در رويكردى موسوم به تقليد ملكولى علاوه بر حمله به انگل، به سلولهاى قلب، دستگاه گوارش و شبكيه نيز حمله مي‌كنند. تقليد ملكولى وقتى اتفاق مي‌افتد كه آنتي‌ژنها و ملكولهاى عامل عفونى شبيه ملكولى در بدن انسان باشند. پروتئين درون سلولى تريپانوزوم كروزى شبيه گيرنده بتا 1 – آدرنرژيك beta1-adrenergic موجود در سطح سلولهاى قلبى و نيز ردوپسين rhodopsin در شبكيه چشم است. ردوپسين نور را گرفته و آنرا به امواج الكتريكى تبديل مي‌كند كه بعداً به مغز منتقل مي‌شوند و در نتيجه بينايى شكل مي‌گيرد. آنتى باديهاى ضد انگل باعث اختلال در عملكرد طبيعى ردوپسين و در نتيجه شب‌كورى مي‌شود. شرح كامل خبر

رودولف لوكارت Rudolph Leuckartبعنوان پدر انگل‌شناسى و نيز يكى از مشهورترين جانورشناسان قرن نوزدهم شناخته مي‌‌شود. لوكارت با نام كامل كارل گئورگ رودولف لوكارت Karl Georg Friedrich Rudolf Leuckart در سال 1822 در شهر Helmstedt آلمان بدنيا آمد. در جوانى زمانى كه دانشجوى پزشكى بود به جانورشناسى علاقه‌ پيدا كرد و تحت هدايت جانورشناس مشهور رودولف واگنر Rudolph Wagner به مطالعه پرداخت. در 1852 بعنوان دانشجوى ممتاز و بخاطر تزش از دانشگاه جايزه گرفت. او اندكى پس از گرفتن دكتراى پزشكى MD از دانشگاه گوتينگن آلمان، دوره جانورشناسى را با سفر علمى به درياى شمال براى مطالعه بي‌مهرگان دريايى آغاز كرد. توصيف دقيق او از جزئيات مرفولوژيك كمك بزرگى براى رشته جديدالتاسيس سيستماتيك جانورى بود؛ ايده‌اى مبتنى بر اينكه با توجه به تغييرات ساختارى مي‌توان تكامل را رديابى كرد. لوكارت در 1845 (28 سالگي) به درجه استاديارى و در 1869 به استاد كاملى دانشگاه لايپزيگ نايل شد. او در سال 1898 درگذشت. معروفترين كارهاى لوكارت در زمينه انگل شناسى بر عفونتهاى مهره داران، بويژه تنياها، فاسيولا و تريشين و پنتاستوميا متمركز بود. او نشان داد كه تنيا ساژيناتا فقط در گاو و تنيا سوليوم فقط در خوك رخ مي‌دهد. او به كمك همكارش چرخه زندگى تريشين در خوك و انسان را مستند كرد. كتابهاى درسى لوكارت امروزه قديمى و كلاسيك هستند. او معلم برجسته‌اى بود و نمودارهاى ديوارى علمى (Wall Chart) تهيه كرد و از آنها در تدريس كمك مي‌گرفت. در سال 1892 بيش از صد تن از شاگردان او بمناسبت 70 سالگى لوكارت، نمايشگاهى از اين چارتها تشكيل دادند. اين چارتهاى جالب را مى توانيد در اينجا ببينيد.

بالاخره بعد از مدتها كه بدنبال وبلاگ انگليسى در زمينه انگل شناسى بودم به وبلاگ يك پارازيتولوژيست اسكاتلندى به نام ساختگى دكتر مك كرامبل Dr Joseph McCrumble برخوردم كه داراى وبلاگى با نام “دنياى شگفت انگيز دكتر جوزف مك كرامبل انگل‌شناس مشهور” است. او در اين وبلاگ به شيوه اى طنزآميز و هنرمندانه به شرح اتفاقات روزمره زندگى و افكارش مي‌پردازد از جمله درباره حضورش در ICOPA XI. او همزمان يك هنرمند و نقاش حرفه‌اى است و وبلاگ ديگرى در زمينه كارهاى هنري‌اش دارد.

آيا توكسوپلاسما در تغيير شخصيت 3ميليارد نفر از ساكنين زمين كه به آن آلوده اند، موثر است؟ اين عنوان مقاله جالبى از كارل زيمر روزنامه نگار و نويسنده معروف مقالات و كتب علمى از جمله كتاب Parasite Rex : Inside the Bizarre World of Nature’s Most Dangerous Creatures است. (اين كتاب به فارسى هم ترجمه شده است تحت عنوان انگلها فرمانروايان واقعى زمين، اما چون مترجم يك فرد غيرمتخصص بوده است، اشتباهات فاحش و عجيبى در آن مشاهده مى‌شود). بهرحال از سالها پيش بحث تاثيرات روانى و عصبى انگل توكسوپلاسما بر انسان مطرح بوده است و تحقيقات زيادى درباره آن انجام شده است. مثلاً در مقاله اى خواندم كه در جمهورى چك، ميزان تصادفات رانندگى در افراد مبتلا به توكسوپلاسموز يطور معنى دارى بيشتر از افراد غيرآلوده بوده است كه آنرا ناشى از افزايش زمان واكنش و كاهش تمركز در افراد مبتلا به انگل دانسته اند. اين مقاله به مرور چند تحقيق جديد پرداخته است كه بيان همه آن در اينجا مقدور نيست اما چند نكته برجسته آن:
1- وجود ارتباط بين شيزوفرنى و توكسوپلاسموز؛ اولاً انگل موادى را ترشح مى كند كه موجب تخريب سلولهاى استروسيت بافت عصبى مغز مى شود دقيقاً همان چيزى كه در بيماران شيزوفرنيك اتفاق مى افتد. ثانياً داروى ضد سايكوز هالوپريدول haloperidol در محيط كشت موجب وقفه در رشد انگل و در رتها باعث برگشت حالت طبيعى ( ترس و دورى كردن از گربه و محيط آنها) شده است. ثالثاً شانس ابتلا به شيزوفرنى در افراد متولدشده از مادران آلوده به انگل بيشتر است.
2- الگوى تاثيرات روانى انگل در زن و مرد متفاوت است. زنان مبتلا به توكسوپلاسموز خونگرم‌تر و اجتماعي‌تر از زنان غيرآلوده در حاليكه مردان آلوده حسودتر و شكاك‌تر از مردان غيرآلوده بودند. فايل word مربوط به اصل اين مقاله را ميتوانيد از همينجا داونلود كنيد.اينهم مطلبى ديگر در همين رابطه تحت عنوان: انگل گربه مى تواند بر خصوصيات فرهنگى جوامع انسانى تاثير بگذارد.

محققان ايرانى با ارائه 150 مقاله پذيرفته‌شده در يازدهمين كنگره بين‌المللى پارازيتولوژى كه از 15 تا 20 مردادماه جارى در اسكاتلند برگزار مي‌شود، حضورى فعال دارند. دكتر «شيرين فره‌يار» يكى از محققان شركت‌كننده در يازدهمين كنگره بين‌المللى پارازيتولوژى ضمن بيان اين مطلب در گفت‌و‌گو با خبرنگار «علمي» خبرگزارى دانشجويان ايران(ايسنا) واحد علوم پزشكى ايران، گفت: پارازيتولوژى يا انگل شناسى پزشكى رشته‌اى است كه به بررسى علل، علائم و راههاى درمان بيماري‌هاى ناشى از قارچ، انگل و كرم‌ها مي‌پردازد. وى با اشاره به اينكه انجمن جهانى پارازيتولوژى همچون دوره‌هاى قبل متولى برگزارى يازدهمين كنگره بين‌المللى پارازيتولوژى است؛ افزود: ايمونولوژي، آسيب شناسى و بررسى مشخصه‌هاى مولكولى انگل، قارچ و كرم‌ها، همچنين كاربرد روش‌هاى نوين سلولى مولكولى براى مقابله صحيح با اين نوع موجودات از جمله موضوع‌هاى مورد بحث در اين كنگره است. عضو گروه انگل‌شناسى دانشگاه علوم پزشكى ايران، پذيرفته شدن 150 مقاله از محققان ايرانى را در يازدهمين كنگره بين‌المللى پارازيتولوژى مهم ارزيابى كرد و گفت: اغلب دانشگاه‌هاى علوم پزشكى كشور با يك يا چند پژوهشگر در اين كنگره حضور دارند كه پذيرفته‌شدن 150 مقاله تنها از كشور ايران، نشانه توجه ويژه به امر تحقيقات در زمينه پارازيتولوژى در كشور است.اصل خبر

اينترنت از تاثيرگذارترين پديده هاى جهان امروز است. از پيدايش آن تا امروز فقط 15 سال مى گذرد اما در حال حاضر بيش از 92 ميليون سايت در شبكه اينترنت وجود دارد. 6 آگوست 1991 روز تولد اينترنت است و بعبارتى اين روزها سالگرد 15 سالگى آن است. روزوشمار جالبى از ابتداى آن تا امروز به نقل از بى بى سى را در سايت قرار داه ام كه شما مى توانيد آن را از اينجا داونلود كنيد. اين فايل سبك (در حدود 60 كيلوبايت و در 8 صفحه)، فارسى و در قالب word است.

1- يازدهمين كنگره بين المللى انگل شناسى ICOPA XI از امروز در شهر گلاسكو اسكاتلند شروع شده است. اين كنگره هر چهار سال يكبار در يكى از كشورها برگزار مى شود. در اين كنگره بيش از 2000 محقق از 88 كشور جهان شركت كرده اند. از ايران هم تعداد قابل توجهى شركت كرده اند براى اطلاعات بيشتر و رفتن به سايت رسمى كنگره روى پوستر زير كليك كنيد.ضمناً از امروز بخش نظر خواهي( comments )اصلاح شده و منتظر نظرات شما هستم.

اينهم خبرى داغ ( بر خلاف دوتاى قبلى ) در مورد وضعيت مالاريا در افغانستان به نقل از ايرنا:
رييس بخش نگهدارى و ارايه خدمات اساسى وزارت بهداشت افغانستان اعلام كرد كه سالانه ‪ ۳۰۰‬هزار نفر در افغانستان به بيمارى مالاريا مبتلا مي‌شوند. دكتر “شكرالله واحدي” روز چهارشنبه در كابل به خبرنگاران گفت: با توجه به حجم بالاى ابتلا به اين بيمارى اين وزارت توانسته‌است ميزان مرگ وميرناشى از اين بيمارى را به حداقل برساند. وى بيان داشت: بيشتر مبتلايان به مالاريا در ولايت‌هاى تخار، قندوز ، بدخشان، ننگرهار، پكتيا و پكتيكا در شمال و شرق افغانستان گزارش شده‌است. واحدى تاكيد كرد كه از چهار نوع ميكروب اين بيمارى دو نوع آن در افغانستان گزارش شده است. وى گفت: ‪ ۳۰‬سال قبل بيمارى مالاريا در افغانستان ريشه‌كن شده بود ولى به دليل جنگ‌هاى داخلى و عدم توجه به بيمارى اكنون اين بيمارى بار ديگر در افغانستان شيوع يافته كه در سالهاى گذشته نيز روند مبارزه با آن رضايت بخش بوده است. بيمارى سالك و مالاريا به دليل آلودگى محيط زيست و همچنين وجود آبهاى راكد در روستا شيوع بسيار گسترده در اين كشور دارد. دو سال قبل سازمان بهداشت جهانى اعلام كرد : نتايج تحقيقات اين سازمان نشان مي‌دهد كه سه ميليون نفر در افغانستان به بيمارى مالاريا مبتلا هستند. دفتر اين سازمان در كابل با صدور بيانيه‌اى افزود : اين در حالى است كه در اكثر مناطق افغانستان امكانات و مراكز بهداشتى و درمانى براي‌مقابله با اين بيمارى كشنده وجود ندارد. در بيانيه سازمان بهداشت جهانى افزوده شده‌است: قبل ازسال ‪ ۱۳۵۸‬خورشيدى مراكز بزرگ پيشگيرى و مبارزه با بيمارى مالاريا در افغانستان فعال بودند ، اما اكثر اين مراكز در جريان جنگ‌هاى ‪ ۲۳‬سال گذشته تخريب شدند.

امروز يك خبر داخلى به نقل از خبرگزارى دانشجويان ايران (ايسنا) دارم كه نتيجه پايان‌نامه كارشناسى ارشد دوست گراميم آقاى امير بايرامي، دانشجوى دوره دكترى تخصصى انگل‌شناسى دانشگاه تهران است. گرچه خبر قدرى قديمى است اما احتمالاً براى بسيارى افراد تازگى داشته و ارزش ذكر دوباره آن در اينجا را دارد. اين خبر پيرامون شناسايى ژن كد كننده HSP70 در آنتاموبا ديسپار و مقايسه توالى اسيدهاى نوكلئيك و پروتئين حاصل از ترجمه آن با گونه هيستوليتيكا است. متن خبر با كمى جرح وتعديل:
يك دانشجوى پژوهشگر ايرانى براى اولين بار موفق به شناسايى ژن كدكننده فاز گرمايى حاد از خانواده 70 كيلو دالتون (HSP70) در آميب «ديسپار» و ثبت آن در بانك جهانى ژن شد.امير بايرامى كوزه كنان، دانشجوى دكترى انگل شناسى پزشكى دانشكده بهداشت دانشگاه علوم پزشكى تهران در گفت‌وگو با خبرنگار «پايان نامه» خبرگزارى دانشجويان ايران گفت: آنتاموبا هيستوليتيكا عامل بيمارى آميبياز، دومين عامل مرگ و مير ناشى از تك ياخته هاى انگلى پس از مالاريا مى باشد. در سطح جهان ساليانه حدود 480 ميليون نفر به اين تك ياخته انگلى مبتلا مي‌شوند كه بين 50 تا 110 هزار مورد مرگ و مير را به همراه دارد. از آنجا كه مطالعات اخير نشان داده است، آنچه كه قبل از اين آنتاموبا هيستوليتيكا تعريف مى شد شامل دو گونه آنتاموبا هيستوليتيكا (بيمارى زا) و آنتاموبا ديسپار(غير بيمارى زا) بوده كه از نظر مورفولوژيكى كاملاً شبيه هم مى باشند. براى افتراق اين دو گونه آميب از روش‌هاى پيشرفته نظير PCR و بررسى الگوى ايزوى آنزيمى استفاده مى شود.
وى در ادامه افزود: با توجه به اينكه ژن كد كننده پروتئين فاز گرمايى حاد از خانواده 70 كيلو دالتون (HSP70) 70 Kda Heat Shock Protein در آميب ديسپار بر خلاف آنتموبا هيستوليتيكا شناسايى نشده بود، در تحقيقات اين رساله با راهنمايى دكتر رضائيان و دكتر رضايي، به منظور بررسى بيشتر آنتاموبا ديسپار و نيز صحه گذارى بر تفاوت اين دو گونه آميب از يكديگر به شناسايى ژن كد كننده HSP70 در آنتاموبا ديسپار و مقايسه توالى اسيدهاى نوكلئيك و پروتئين حاصل از ترجمه آن با گونه هيستوليتيكا اقدام شد.
بايرامى كوزه‌كنان در گفت‌و‌گو با ايسنا تصريح كرد: بررسى توالى اين قطعات ژنتيكى و آناليزهاى مربوط به آنها نشانگر تفاوت اين دو گونه آميب از يكديگر در ژن HSP70 مى باشد. گفتنى است، ژن شناسايى شده و پروتئين مربوط به آن تحت شماره AY763790 در NCBI قابل دسترسى است. همچنين نتايج اين پايان نامه به صورت مقاله در آخرين شماره مجله انگليسى زبان Iranian Journal of Public Health به چاپ رسيده است. لينك خبر ايسنا